Đăng ký bản quyền tác giả là bước quan trọng để bảo vệ tác phẩm trước tình trạng sao chép, sử dụng trái phép ngày càng phổ biến. Với cá nhân và doanh nghiệp, đây không chỉ là thủ tục pháp lý mà còn là cách xác lập quyền sở hữu hợp pháp, tránh tranh chấp, nâng cao giá trị thương mại và tạo lợi thế khi khai thác, chuyển nhượng hoặc phát triển sản phẩm. Việc đăng ký sớm giúp bạn có bằng chứng pháp lý rõ ràng, đảm bảo tài sản trí tuệ được bảo vệ ngay từ đầu và hạn chế tối đa rủi ro thất thoát quyền lợi.
Đăng ký bản quyền tác giả là gì? Đăng ký bản quyền phần mềm là gì?
Đăng ký bản quyền tác giả là gì?
Đăng ký bản quyền tác giả là thủ tục ghi nhận quyền sở hữu đối với tác phẩm do cá nhân hoặc tổ chức sáng tạo ra. Tác phẩm có thể thuộc nhiều loại hình như: tác phẩm viết, tác phẩm mỹ thuật, âm nhạc, nhiếp ảnh, kiến trúc, chương trình máy tính… Khi được cấp Giấy chứng nhận, chủ sở hữu có cơ sở pháp lý bảo vệ quyền tác giả khi xảy ra tranh chấp.
Đăng ký bản quyền phần mềm là gì?
Đăng ký bản quyền phần mềm là việc đăng ký cho chương trình máy tính – được xem là tác phẩm dưới dạng mã nguồn, mã thực thi. Chủ sở hữu phần mềm được bảo hộ đối với: mã nguồn, cấu trúc, tổ chức, dữ liệu và các yếu tố sáng tạo thể hiện trong chương trình.
Xem thêm: Hướng dẫn Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam 2026
So sánh đăng ký bản quyền tác giả và đăng ký bản quyền phần mềm
Bạn có thể hình dung bản quyền tác giả là một khung bảo vệ rộng, bao gồm mọi loại tác phẩm sáng tạo, còn bản quyền phần mềm là một phần nhỏ nằm bên trong khung đó, chỉ áp dụng cho phần mềm. Nói cách khác, khi bạn đăng ký bản quyền phần mềm, bạn đang thực hiện thủ tục thuộc nhóm bảo hộ quyền tác giả nhưng có yêu cầu kỹ thuật riêng.
Điểm giống nhau:
- Cùng mục đích: ghi nhận quyền sở hữu đối với sản phẩm sáng tạo.
- Cùng cơ quan tiếp nhận: Cục Bản quyền tác giả.
- Cùng kết quả: nhận Giấy chứng nhận quyền tác giả.
- Cùng quy trình pháp lý chung.
Điểm khác nhau:
- Đăng ký bản quyền tác giả áp dụng cho rất nhiều loại hình tác phẩm khác nhau, còn đăng ký bản quyền phần mềm chỉ áp dụng cho chương trình máy tính.
- Tác phẩm thông thường chỉ cần bản sao hoặc bản mô tả để đăng ký, trong khi phần mềm phải có mã nguồn, mã thực thi, mô tả cấu trúc và tính năng, nên yêu cầu về hồ sơ mang tính kỹ thuật cao hơn.
- Tính chất của tác phẩm phần mềm mang tính công nghệ nên cách chứng minh quyền sở hữu đòi hỏi chuẩn bị tài liệu chi tiết hơn so với tác phẩm văn bản hoặc hình ảnh.
Hồ sơ đăng ký quyền tác giả cần chuẩn bị gì?
Dựa theo quy định hiện hành, hồ sơ đăng ký quyền tác giả thường gồm:
- Tờ khai đăng ký quyền tác giả theo mẫu.
- Hai bản sao tác phẩm đăng ký.
- Giấy cam đoan về tác giả, chủ sở hữu.
- Giấy uỷ quyền (nếu nộp thông qua đại diện).
- Tài liệu chứng minh quyền nộp hồ sơ (nếu có).
- Chứng minh nhân dân/CCCD của tác giả, chủ sở hữu.
- Đối với phần mềm: thêm bản in mã nguồn và mô tả chức năng.
Tùy loại hình tác phẩm, có thể yêu cầu thêm một số giấy tờ liên quan khác nhau.
Quy trình đăng ký bản quyền tác giả tại Việt Nam
Bước 1: Chuẩn bị thông tin và tài liệu
- Xác định loại hình tác phẩm cần bảo hộ.
- Hoàn thiện bản sao tác phẩm (file hoặc bản in).
- Chuẩn bị giấy tờ cá nhân/doanh nghiệp.
- Đối với phần mềm: trích mã nguồn và mô tả cấu trúc.
Bước 2: Soạn hồ sơ và hoàn thiện tờ khai
- Điền đầy đủ thông tin trong tờ khai.
- Mô tả tác phẩm rõ ràng, tránh thiếu nội dung khiến hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi.
- Kiểm tra các giấy tờ bắt buộc.
Bước 3: Nộp hồ sơ
Hồ sơ được nộp tại Cục Bản quyền tác giả theo hai hình thức:
- Nộp trực tiếp tại các văn phòng của Cục.
- Nộp qua đường bưu chính.
Bước 4: Thẩm định và cấp Giấy chứng nhận
- Thời gian thẩm định theo quy định: 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Nếu hồ sơ cần giải trình hoặc bổ sung, thời gian sẽ kéo dài hơn.
- Khi đạt yêu cầu, chủ sở hữu nhận được Giấy chứng nhận quyền tác giả.
Xem thêm: Đăng ký kiểu dáng công nghiệp là gì? Vì sao nên đăng ký kiểu dáng công nghiệp?
Chi phí – Thời gian đăng ký – Thời hạn bảo hộ
Chi phí đăng ký bản quyền tác giả
Lệ phí đăng ký bản quyền tác giả thường dao động từ 100.000 – 600.000 VND/ tác phẩm, tuỳ vào loại hình tác phẩm.
Chi phí đăng ký bản quyền phần mềm
- Có mức phí nhà nước riêng dành cho chương trình máy tính.
- Phí dịch vụ phụ thuộc độ dài mã nguồn, số lượng file, mức độ mô tả chức năng.
Thời gian thực hiện
- Tổng thời gian từ khi nộp hồ sơ hợp lệ đến khi nhận được Giấy chứng nhận quyền tác giả thường mất khoảng 15 đến 20 ngày làm việc.
- Trường hợp cần sửa đổi/bổ sung: kéo dài theo thời gian xử lý thực tế.
Thời hạn bảo hộ bản quyền
Thời hạn bảo hộ bản quyền tác giả tại Việt Nam được quy định rất rõ ràng và phân biệt giữa Quyền nhân thân và Quyền tài sản.
Các quyền nhân thân sau đây được bảo hộ vô thời hạn, nghĩa là luôn thuộc về tác giả và không bao giờ hết hiệu lực:
- Đặt tên cho tác phẩm.
- Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng.
- Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
Các quyền tài sản (quyền khai thác, sử dụng tác phẩm để thu lợi nhuận) và quyền công bố tác phẩm có thời hạn bảo hộ xác định, tùy thuộc vào loại hình tác phẩm và danh tính tác giả:
- Tác giả: bảo hộ suốt đời + 50 năm sau khi chết.
- Tổ chức: 75 năm kể từ khi tác phẩm được công bố (tùy loại hình).
- Phần mềm: thuộc nhóm tác phẩm văn học – thời hạn tương tự.
Những sai lầm thường gặp khi tự đăng ký bản quyền
Nếu bạn không phải là một người có kiến thức chuyên môn về đăng ký bản quyền, cũng như chưa có kinh nghiệm thực tế thì đây là một số sai lầm bạn có thể mắc phải nếu tự thực hiện:
- Mô tả tác phẩm quá sơ sài, không đủ yếu tố thể hiện tính sáng tạo.
- Tờ khai điền sai thông tin tác giả/chủ sở hữu.
- Thiếu giấy tờ chứng minh quyền sở hữu.
- Tác phẩm chưa định dạng đúng yêu cầu.
- Đối với phần mềm: cung cấp mã nguồn không đầy đủ hoặc không khớp mô tả.
- Không theo dõi hồ sơ, dẫn đến quá hạn bổ sung.
Những lỗi này sẽ khiến hồ sơ của bạn bị yêu cầu sửa đổi/bổ sung dẫn đến kéo dài thời gian đăng ký, thậm chí bị từ chối. Điều này khiến bạn không chỉ mất thời gian mà còn tốn thêm chi phí không đáng có, cũng như có thể đánh mất lợi thế khi đăng ký.
Vì sao nên chọn FundGo Law khi đăng ký bản quyền tác giả?
FundGo Law giải quyết triệt để các khó khăn của khách hàng
- Tư vấn đúng quy định, tránh sai sót khi mô tả tác phẩm.
- Soạn thảo toàn bộ hồ sơ theo chuẩn của Cục Bản quyền.
- Đại diện nộp – theo dõi – xử lý bổ sung cho đến khi nhận chứng nhận.
- Bảo mật tuyệt đối đối với mã nguồn phần mềm và tài liệu sáng tạo.
- Hỗ trợ khách hàng giải quyết các phát sinh thực tế mà pháp luật không hướng dẫn rõ.
Quy trình dịch vụ trọn gói tại FundGo Law
- Tư vấn loại hình bảo hộ phù hợp.
- Thu thập tài liệu và rà soát tính hợp lệ.
- Soạn hồ sơ đúng yêu cầu pháp luật.
- Đại diện nộp hồ sơ và làm việc với cơ quan nhà nước.
- Bàn giao Giấy chứng nhận và hướng dẫn sử dụng trong tranh chấp/kinh doanh.
Quy trình tối ưu nhằm giảm thời gian chờ đợi và tránh rủi ro sửa đổi hồ sơ.
Nếu bạn muốn đăng ký bản quyền tác giả hoặc bản quyền phần mềm nhanh – chuẩn – không rủi ro, hãy liên hệ FundGo Law để được tư vấn chi tiết và báo phí minh bạch. FundGo Law hỗ trợ trọn gói từ A–Z, đảm bảo hồ sơ đúng ngay từ đầu và bảo mật tuyệt đối.
