Trong kinh doanh, mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) là một công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, tái cấu trúc hoạt động và gia tăng giá trị. Tuy nhiên, một thương vụ M&A chỉ thành công khi được thực hiện đúng quy định pháp luật và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý, tài chính và quản trị.
FundGo Law cung cấp dịch vụ tư vấn mua bán và sáp nhập toàn diện. Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp triển khai thương vụ M&A an toàn, hiệu quả và nhanh chóng.
Mua Bán Và Sáp Nhập (M&A) Là Gì?
Theo pháp luật Việt Nam, mua bán và sáp nhập doanh nghiệp – Thương vụ M&A (Mergers & Acquisitions) là các giao dịch dẫn đến việc chuyển giao quyền sở hữu, quyền kiểm soát doanh nghiệp hoặc một phần doanh nghiệp thông qua các hình thức như:
- Sáp nhập doanh nghiệp
- Hợp nhất doanh nghiệp
- Mua lại phần vốn góp, cổ phần
- Chuyển nhượng toàn bộ doanh nghiệp
Các hoạt động này được điều chỉnh chủ yếu bởi Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Cạnh tranh và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Ví dụ: ThaiBev mua Sabeco (2017): Thương vụ lớn, thay đổi ngành bia tại Việt Nam, do tập đoàn Thái Lan dẫn dắt. Masan mua lại VinCommerce (2019): Masan tăng cường sức mạnh trong ngành hàng tiêu dùng, bán lẻ.
Xem thêm: Dịch Vụ Xin Cấp Giấy Chứng Nhận Đầu Tư Trọn Gói
Mục Đích Của Hoạt Động M&A
Hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) không đơn thuần là việc chuyển giao quyền sở hữu doanh nghiệp, mà là một chiến lược kinh doanh dài hạn nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể sau:
Mở rộng quy mô hoạt động và thị phần
Thông qua M&A, doanh nghiệp có thể gia tăng nhanh chóng quy mô hoạt động mà không cần đầu tư từ đầu. Việc tiếp nhận hệ thống khách hàng, mạng lưới phân phối và thị phần sẵn có giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian tăng trưởng so với việc tự mở rộng.
Thâm nhập thị trường mới một cách nhanh chóng
M&A cho phép doanh nghiệp tiếp cận thị trường mới thông qua việc mua lại hoặc sáp nhập với doanh nghiệp đã hoạt động ổn định tại thị trường đó. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu rủi ro về pháp lý, vận hành và thị trường so với việc thành lập doanh nghiệp mới.
Tối ưu nguồn lực, công nghệ và nhân sự
Sau khi hoàn tất thương vụ, doanh nghiệp có thể tái phân bổ và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực hiện có, bao gồm cơ sở vật chất, công nghệ, hệ thống quản trị và đội ngũ nhân sự. Việc hợp nhất nguồn lực giúp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tái cấu trúc doanh nghiệp và xử lý khó khăn tài chính
Đối với doanh nghiệp đang gặp khó khăn, M&A là một giải pháp để tái cấu trúc hoạt động, cải thiện tình hình tài chính thông qua việc tiếp nhận vốn, kinh nghiệm quản trị hoặc chuyển giao quyền điều hành cho nhà đầu tư có năng lực phù hợp với quy định pháp luật.
Gia tăng giá trị doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh
M&A giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị thương hiệu, năng lực tài chính và vị thế cạnh tranh trên thị trường. Khi quy mô, công nghệ và thị phần được củng cố, doanh nghiệp có điều kiện phát triển bền vững và thích ứng tốt hơn với môi trường kinh doanh.
Các Hình Thức Mua Bán Và Sáp Nhập Doanh Nghiệp (M&A) Theo Pháp Luật Việt Nam
Các hình thức sáp nhập và hợp nhất doanh nghiệp
Theo Luật Doanh nghiệp hiện hành, sáp nhập doanh nghiệp được thực hiện theo các hình thức sau:
- Sáp nhập doanh nghiệp. Một hoặc một số doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ sang một doanh nghiệp khác và chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp bị sáp nhập.
- Hợp nhất doanh nghiệp. Hai hoặc nhiều doanh nghiệp hợp nhất để thành lập một doanh nghiệp mới, đồng thời chấm dứt tồn tại của các doanh nghiệp cũ.
Các hình thức này yêu cầu doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ thủ tục về đăng ký doanh nghiệp, lao động, thuế, hợp đồng và nghĩa vụ với bên thứ ba.
Các hình thức M&A phổ biến tại Việt Nam
Tùy mục tiêu và cấu trúc giao dịch, mua bán sáp nhập doanh nghiệp có thể được thực hiện thông qua:
- Mua cổ phần hoặc phần vốn góp. Nhà đầu tư mua lại một phần hoặc toàn bộ cổ phần/phần vốn góp để nắm quyền chi phối doanh nghiệp.
- Mua tài sản doanh nghiệp. Bên mua chỉ nhận chuyển nhượng tài sản, dự án hoặc một phần hoạt động kinh doanh, không tiếp nhận toàn bộ pháp nhân.
- Chuyển nhượng toàn bộ doanh nghiệp. Chủ sở hữu chuyển giao toàn bộ quyền sở hữu doanh nghiệp cho bên mua theo quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật liên quan.
Mỗi hình thức M&A đều có hệ quả pháp lý, thuế và nghĩa vụ khác nhau, cần được đánh giá kỹ lưỡng trước khi thực hiện.
Xem thêm: Dịch Vụ Tư Vấn Thuế – Pháp Lý Về Thuế Chuyên Sâu Cho Doanh Nghiệp 2026
Quy Trình Thực Hiện Mua Bán Và Sáp Nhập Doanh Nghiệp
Một thương vụ M&A tại Việt Nam thường được triển khai theo các bước cơ bản sau:
Bước 1: Xác định cấu trúc và mục tiêu thương vụ
- Lựa chọn hình thức M&A phù hợp
- Đánh giá khả năng đáp ứng điều kiện pháp lý, đầu tư, cạnh tranh
Bước 2: Thẩm định pháp lý doanh nghiệp (Legal Due Diligence)
- Kiểm tra tình trạng pháp lý doanh nghiệp
- Rà soát hợp đồng, tài sản, lao động, thuế
- Nhận diện rủi ro pháp lý tiềm ẩn
Bước 3: Đàm phán và soạn thảo hồ sơ M&A
- Hợp đồng chuyển nhượng
- Thỏa thuận cổ đông, cam kết sau giao dịch
- Phương án xử lý nghĩa vụ tài chính và pháp lý
Bước 4: Thực hiện thủ tục pháp lý
- Xin chấp thuận của cơ quan nhà nước (nếu có)
- Thực hiện đăng ký thay đổi doanh nghiệp
- Hoàn tất nghĩa vụ thuế và báo cáo theo quy định
Bước 5: Hoàn tất và hậu M&A
- Bàn giao doanh nghiệp
- Tư vấn tuân thủ pháp lý sau sáp nhập
- Hỗ trợ tái cấu trúc và vận hành ổn định
Dịch Vụ Mua Bán Và Sáp Nhập Doanh Nghiệp Của Fundgo Law
FundGo Law cung cấp dịch vụ tư vấn M&A chuyên sâu, phù hợp cho doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm:
- Tư vấn cấu trúc giao dịch mua bán và sáp nhập doanh nghiệp
- Thẩm định pháp lý doanh nghiệp trước M&A
- Tư vấn tuân thủ Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Cạnh tranh
- Soạn thảo, rà soát hợp đồng và hồ sơ M&A
- Đại diện làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền
- Tư vấn pháp lý hậu M&A và tái cấu trúc doanh nghiệp
Với đội ngũ luật sư và chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tiễn, FundGo Law cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình M&A, hạn chế rủi ro và tối ưu lợi ích hợp pháp.
Nếu bạn đang chuẩn bị cho một thương vụ M&A, hãy liên hệ FundGo Law để được:
- Tư vấn đúng quy định pháp luật Việt Nam
- Phân tích rủi ro pháp lý rõ ràng, minh bạch
- Đồng hành từ giai đoạn chuẩn bị đến hoàn tất thương vụ
